गहू उष्ण, कोरडे वारे आणि अकाली वृद्धत्वाला त्याच्या मध्य-ते-उशीरा वाढीच्या अवस्थेत, विशेषत: दाणे भरण्यापर्यंत अतिसंवेदनशील असतो. यामुळे धान्य अपुरे भरते, हजार-धान्यांचे वजन कमी होते आणि उत्पन्नावर गंभीर परिणाम होतो. गव्हाचा ताण सहन करण्याची क्षमता वाढवण्यासाठी आणि उष्ण, कोरडे वारे आणि अकाली वृद्धत्व रोखण्यासाठी ब्रासिनोलाइडचा वैज्ञानिक वापर हा महत्त्वाचा उपाय आहे.
ताण प्रतिरोध आणि उच्च उत्पन्नामध्ये ब्रासिनोलाइडची मुख्य भूमिका
ब्रासिनोलाइड हे ब्रॉड-स्पेक्ट्रम, अत्यंत प्रभावी वनस्पती वाढ नियामक आहे. गव्हाचा ताण प्रतिरोधक आणि उच्च उत्पन्नामध्ये त्याची भूमिका प्रामुख्याने खालील बाबींमध्ये दिसून येते:
1. उष्ण, कोरड्या वाऱ्यांचा प्रतिकार वाढवणे: उष्ण, कोरड्या वाऱ्यामुळे गव्हाच्या पानांमध्ये जलद पाणी कमी होते, प्रकाश संश्लेषणात अडथळा येतो आणि धान्य भरण्यास अडथळा येतो.
ब्रासिनोलाइड गव्हाचे शारीरिक चयापचय नियमन करू शकते, पानांचे वृद्धत्व विलंब करू शकते, पानांचे कार्य राखू शकते, प्रकाशसंश्लेषण कार्यक्षमतेत सुधारणा करू शकते आणि मुळांची चैतन्य वाढवू शकते, उच्च तापमान आणि कमी आर्द्रतेच्या परिस्थितीत गव्हाला पाणी आणि पोषक द्रव्ये चांगल्या प्रकारे शोषून घेण्यास मदत करते, ज्यामुळे उष्ण, कोरड्या वजनामुळे होणारे नुकसान कमी होते.
2. अकाली वृद्धत्व रोखणे: गव्हाच्या वाढीच्या नंतरच्या टप्प्यात मुळांची चैतन्य कमी होणे आणि पोषक तत्वांचा अपुरा पुरवठा सहजपणे अकाली वृद्धत्वास कारणीभूत ठरतो. ब्रासिनोलाइड पोषक तत्वांच्या कानापर्यंत पोचवण्यास प्रोत्साहन देते, पानांची हिरवळ टिकवून ठेवते, धान्य भरण्याची वेळ वाढवते, झाडाचे अकाली वृद्धत्व प्रभावीपणे प्रतिबंधित करते आणि पूर्ण धान्य सुनिश्चित करते.
3. सिनर्जिस्टिक उत्पन्न वाढ: ब्रासिनोलाइड केवळ एकट्याने कार्य करू शकत नाही, परंतु "एक फवारणी, एकाधिक संरक्षणे" साध्य करण्यासाठी, रोग आणि कीटक, उष्ण आणि कोरडे वारे आणि अकाली वृद्धत्व रोखताना उत्पादनात लक्षणीय वाढ करण्यासाठी शास्त्रोक्त पद्धतीने पर्णासंबंधी खते, बुरशीनाशके आणि कीटकनाशकांमध्ये मिसळले जाऊ शकते.
